Niemal zatłukł ją na śmierć za „bezpłodność” — potem, o świcie wojny, dumnie ruszył na front po łatwe łupy. Nie miał pojęcia, że kobieta, którą kiedyś sam uratował…
Miron nie spał już piątą noc z rzędu.
W domu panował duszny upał, ciężki od zapowiedzi burzy, która nie chciała nadejść. Z sąsiedniego pokoju dobiegało niespokojne mamrotanie jego teściowej, Fainy Grigoryevny, która raz szeptała modlitwy, a raz jęczała przez sen.
Od śmierci Larisy dom stał się nieznośnie pusty.
Zmarła pod koniec maja po urodzeniu martwego syna. Miron chciał nazwać chłopca Ignat, po swoim dziadku. Dziecko jednak nigdy nie zapłakało, a godzinę później nie żyła także Larisa.
Tej nocy Miron, nie mogąc zasnąć, wyszedł na ganek i zapalił papierosa.
Wtedy usłyszał furtkę.
— Miron… — odezwał się drżący głos. — Mogę u ciebie zostać?
To była Taisiya, jego sąsiadka z dzieciństwa i córka mężczyzny rozstrzelanego jako kułak.
Stała boso w świetle księżyca, drżąc w cienkiej koszuli nocnej. Po jej policzku rozlewał się ciemny siniak.
— Znowu Erofey? — zapytał Miron.
Taisiya spuściła wzrok.
— Wrócił przed świtem. Pachniał perfumami innej kobiety. Powiedziałam coś, a on… Nie wiedziałam, dokąd pójść. Mogłabym przespać się w twojej stodole?
Miron zacisnął pięści.
— Nie będziesz spała w stodole. Wejdź do środka.
Jego teściowa natychmiast zaprotestowała, bojąc się wiejskich plotek.
Miron jednak stanął przed Taisiyą, osłaniając ją.
— Gdyby Larisa żyła, sama przyprowadziłaby Taisiyę do domu.
Dał jej miejsce do spania.
Rano mąż Taisiyi, Erofey Zimin, nawet nie zadał sobie trudu, by dowiedzieć się, gdzie jest.
Kiedy Taisiya szykowała się do powrotu do domu, Miron nie mógł już dłużej milczeć.
— Zostaw go, Tasya. Co to za życie?
Uśmiechnęła się gorzko.
— A dokąd mam pójść? Mojego ojca uznano za wroga ludu. Matka umarła z rozpaczy. Erofey był jedynym mężczyzną, który nie bał się mnie poślubić.
— To było kiedyś — powiedział Miron.
Taisiya odwróciła wzrok.
— Teraz nazywa mnie bezpłodną. Bezużyteczną. Nie mogę dać mu dzieci, a przez mojego ojca nawet nie pozwalają mi pracować w kołchozie. Kto chciałby taką kobietę jak ja?
Zanim Miron zdążył odpowiedzieć, szybko wyszła przez furtkę, żeby nie zobaczył jej łez.
Trzy dni później, wczesnym niedzielnym rankiem, wydarzyło się coś, co miało odmienić życie całej trójki.
A wkrótce sama wojna dotarła do ich wsi.
Przeczytaj ciąg dalszy w komentarzach 👇
Trzy dni później, wczesnym niedzielnym rankiem, dzwony kościelne zaczęły bić jak oszalałe.
Nie wzywały na modlitwę.
Była wojna.
Mężczyźni zgromadzili się na placu i głośno czytali obwieszczenie o mobilizacji. Kobiety płakały. Dzieci tuliły się do ojców.
Erofey jednak wydawał się niemal zadowolony.
— Niemcy długo nie wytrzymają — przechwalał się. — Wrócimy przed zimą. Może przywiozę ze sobą coś wartościowego.
Przed wyjazdem znalazł Taisiyę przy studni.
— Kiedy wrócę, lepiej żebyś już wiedziała, jak zachowuje się porządna żona — powiedział chłodno.
Potem wszedł na ciężarówkę, nie obejmując jej.
Miron ruszył na front dwa dni później.
Miesiące zamieniły się w lata.
Listy przychodziły coraz rzadziej. Domy pustoszały. Nadszedł głód.
Pewnego mroźnego zimowego poranka do okolicy wkroczyli niemieccy żołnierze.
Taisiya przeżyła, pomagając starszej akuszerce o imieniu Agafya, która w tajemnicy leczyła rannych mieszkańców i zbiegłych żołnierzy.
Pewnej nocy znalazły nieprzytomnego radzieckiego żołnierza w zamarzniętym rowie.
Jego mundur był rozerwany nie do poznania.
Taisiya pomogła wnieść go do środka.
Kiedy zmyła krew z jego twarzy, zamarła.
To był Erofey.
Mąż, który ją bił.
Mężczyzna, który nazywał ją bezużyteczną.
Przez kilka sekund Taisiya tylko na niego patrzyła.
Agafya szepnęła:
— Możemy go zostawić. Nikt cię za to nie potępi.
Taisiya zamknęła oczy.
Potem pokręciła głową.
— Nie. Jeśli stanę się taka jak on, to on wygra.
Przez trzy tygodnie karmiła go, zmieniała mu opatrunki i ukrywała, gdy patrole przeszukiwały wieś.
Erofey przeżył.
Podczas jego rekonwalescencji Agafya odkryła jednak coś jeszcze.
Po zbadaniu Taisiyi stara akuszerka powiedziała cicho:
— Nic ci nie jest.
Wiele lat później, kiedy wojna wreszcie się skończyła, Miron wrócił do domu ranny, ale żywy.
Erofey również wrócił.
Tyle że tym razem wieś znała już prawdę.
Lekarz wojskowy zbadał go po odniesionych ranach i potwierdził to, czego wcześniej nikt nie podejrzewał:
Erofey nigdy nie mógł zostać ojcem.
Kobieta, którą bił za „bezpłodność”, nigdy nie była przyczyną ich bezdzietności.
To był on.
Taisiya wystawiła jego nieliczne rzeczy przed drzwi.
— Kiedyś zapytałeś, kto chciałby taką kobietę jak ja — powiedziała mu. — Teraz już znam odpowiedź.
Nigdy do niego nie wróciła.
Dwa lata później Taisiya poślubiła Mirona.
Następnej wiosny urodziła zdrową córkę.
Nazwali ją Larisa.
A kiedy Erofey usłyszał tę wiadomość, wreszcie zrozumiał najokrutniejszą prawdę ze wszystkich:
kobieta, którą gardził, kiedyś uratowała mu życie — a potem zbudowała piękne życie bez niego.
